Oudste Nederlandse merklap nu te zien in Museum Borg Verhildersum
LEENS – Bij Museum Borg Verhildersum in Leens is tot 2 november 2025 de oudste merklap uit Nederland te zien.: een merklap uit Friesland ± 1637 met een maat van 67 x 29 cm. Het museum toont 18 antieke merklappen uit de collectie van Felicia van Deth die Verhildersum in 2016 verwierf. Er is een selectie gemaakt uit merklappen, stoplappen en borduurlappen die goed de variatie laten zien van de bijzondere technieken die zijn toegepast.
Deze oudste merklap kreeg Felicia van haar man Guido cadeau. De merklappen die worden getoond zijn van een adembenemende schoonheid. Ze maken vooral ook indruk door de ultrafijne steekjes waarmee sommige doeken zijn gemaakt. Omdat de steekjes in sommige stoplappen zó fijn zijn, is er eigenlijk een vergrootglas bij nodig om ze te zien.
Naast de merklappen toont Verhildersum ook 19e-eeuwse kasjmier sjaals uit eigen collectie; zo groot als tafellakens en voorzien van prachtige motieven. En kapers; versierde mutsen die doen denken aan bivakmutsen.
De collectie merklappen van Felicia van Deth – Beck
In 2016 ontving Verhildersum de hele collectie merklappen verzameld door Felicia van Deth- Beck (1931-2015). Felicia had deze schenking vastgelegd in haar testament. Het betreft zeer bijzondere merklappen afkomstig uit het hele land. Felicia van Deth- Beck en haar man Guido waren bekende poppenspelers en, toeval of niet, ze hielden allebei van merklappen. Felicia’s interesse werd al gewekt toen ze een jaar of 7 was. Haar oma toonde haar merklap uit 1875. Ze maakte hem toen ze 10 jaar oud was en vertelde dat ze het vreselijke werk vond. Samen bewonderden ze de ultra-fijne kruissteekjes met een loep. Felicia en haar man waren verwoede verzamelaars van theaterpoppen, boeken en van merklappen. Ze vergaarden hun verzameling op markten als het Waterlooplein en kochten ook nalatenschappen op. Soms kreeg Felicia een merklap cadeau, zoals voor haar bijdrage aan een tentoonstelling in Arnhem waar zij een lap uit 1703 ontving. En eentje van een boer die ze spontaan hielp tijdens de bevalling van een varken. Felicia leerde hoe ze merklappen met schade kon restaureren en hing alles op in het trappenhuis.
Verhildersum: de mooiste collectie merklappen van Nederland
Museum Borg Verhildersum stond al bekend om de prachtige collectie merklappen. Niet voor niets liet Felicia van Deth haar collectie na aan Verhildersum. Verhildersum verzamelt in principe Noord Nederlandse merklappen met de nadruk op Groningen. In 2021 verscheen bij de expositie Voortborduren het boek ‘Merklappen en hun maaksters’. Hierin worden 75 merklappen beschreven waarvan door onderzoek naar de geborduurde gegevens op de merklappen, de maaksters in beeld zijn gebracht. Deze expositie is nog online te zien. Zie: https://www.verhildersum.nl/nl/agenda/expositie-voortborduren/ Ook andere textiel exposities van de afgelopen jaren blijven online beschikbaar. Met de merklappen van Felicia erbij is de collectie uitgebreid naar merklappen afkomstig uit het hele land; waarbij de verzameling van Felicia uitblinkt in bijzonderheid en exclusiviteit. Verhildersum durft te stellen dat haar collectie de meest bijzondere merklappen van Nederland bevat.