Verkiezingen: Mag ik ook even niet betrokken zijn, alstublieft
Vertrouwen in de politiek, het lijkt een ingewikkeld probleem, maar dat is het nauwelijks. Ja, als je op de Facebook-pagina van Geert Wilders kijkt, allemaal mensen die geen vertrouwen hebben in hullie daar in Den Haag. Bij Farmers Defence Force, iedereen wil de boeren een kopje kleiner maken, krijg je de indruk. En dat is altijd hetzelfde. Dan heb je nog FvD, instemmende reacties met elke half-samenzwering die de elite steeds weer verzint. En dan nog eens de opiniepeilingen die vertellen dat u en ik weinig vertrouwen in de politiek hebben.
Het probleem is niet nieuw. Jaren geleden begon Piet-Hein Donner, een staatsrechtgeleerde er over, de kloof tussen kiezers en gekozenen, studies en dat soort dingen kwamen er. Ik heb zo’n bundel gelezen met initiatieven om dat vertrouwen weer te herstellen en mijn stelligste indruk is dat deze initiatieven er vooral waren om mensen met een afstand tot de arbeidsmarkt aan werk te helpen.
In alle eenvoud, 60 jaar geleden was de samenleving eenvoudig. Katholieken stemden op de KVP, protestanten op de ARP, CHU of de kleine christelijke partijen, arbeiders op de PvdA en liberalen op de VVD en dan waren er nog wat kleine speciale smaakjes (communisten, pacifisten). Het Groene Front, boeren, werden bediend door de almachtige KVP, de vakbonden door de PvdA, de havenbaronnen en industriëlen door de VVD. De toppers van deze clubs maakten deals met elkaar. Ze voerden de Bijstandswet in, de AOW, alle scholen werden op dezelfde wijze gefinancierd om maar wat te noemen. Bakken geld gingen naar het stimuleren van grootschalige landbouw, net zoveel bakken naar het overeind houden van de scheepsbouw. Maakindustrie zoals de textielindustrie, mijnbouw, elektronica stortten in, de ontkerkelijking zette door en het werd aangenaam bevrijd te zijn van deze kleine wereld waarin je geboren werd.
Deze Heimat – het Good Old Folks Live – verdween. Wat bleef is het overleg, het compromissen sluiten, het recht doen aan tegengestelde en samenvallende belangen, het poldermodel, gedragen door ervaren bestuurders. Je kunt het wenden of keren, feit blijft dat alle populistische bewegingen gefaald hebben. De LPF van Pim Fortuyn? Uw stem zou weleens gehoord worden door die Machers. Smadelijk ten onder gegaan. Wilders? En BBB? Uiteindelijk vechten ze elkaar de tent uit en de kiezers die je als rechts, conservatief, extreem rechts zoeken een heenkomen bij JA21 en FvD zodat je kunt concluderen dat er een potentieel van 1/3 rechtse kiezers is overgebleven. De CDA’ers die een uitstapje naar Omtzigt maakten hebben zich bekeerd en wat overblijft is een opnieuw uitvinden van het polderen, overleg- en compromissen politiek.
Lokaal? Rode burchten in Usquert, Eenrum en Uithuizen zijn verdwenen. Het landbouw-proletariaat is verdwenen. De samenstelling van de bevolking van onze gemeente is veranderd door de trek van de stad naar het platteland en ook de daling van het gemiddelde kindertal. Nijverheid en ambacht zijn ten onder gegaan. Er heeft zich een sterke lokale partij, GemeenteBelangen, met 9 zetels in de raad, ontwikkeld. Het is een partij die het midden houdt tussen liberaal en sociaal en vooral: pragmatisch is. Het CDA is lokaal wel stabiel, een bestuurderspartij, net als de PvdA. Wat de combinatie met GroenLinks gaat opleveren, behoeft nadere analyse. Lokaal Sociaal is de voortzetting van de SP, de ChristenUnie heeft last van deconfessionalisering, de VVD is klein en zal dat blijven. De BBB van Harmannus Blok heeft Lokaal Centraal overgenomen en zal stemmen uit het rechts-populistisch blok ophalen want er is geen alternatief. En D66, had niks en doet weer mee.
Als je nou zo’n raadsperiode overziet, zie je toch 29 lokale politici die ten eerste geen rode cijfers op de begroting hebben achter gelaten. De gemeentelijke belastingen in de klauw hebben gehouden en verstandig met de bakken subsidies (NPO, SPUK, centrumgeld etc,) zijn omgegaan. Armoedebeleid is OK, maar kan altijd beter. Jeugdsteun is landelijk hopeloos, woningbouw idem. De vluchtelingenproblematiek is net zo onbeheersbaar als in de rest van Nederland. Het aardgasdrama is en blijft een rubberen bal voor gemeentebesturen. De crisis in de landbouw? Is lokaal niets aan te doen.
Er wordt van alles gedaan om u en mij bij de lokale politiek te betrekken. Een stemwijzer, een verkiezingsdebat en een gratis pizza-avond voor jongeren. Dat zet nauwelijks zoden aan de dijk. Bent u geïnteresseerd in de huisvestingsproblemen van de Veiligheidsregio? Is de besteding van de Spuk-gelden en de PAWOZ-gelden goed gedaan? Bent u geïnteresseerd in de dorpsvisie van Pieterburen of de bestemming van het oude gemeentehuis van Bedum? Alle partijen willen u betrekken bij de besluitvorming over van alles en nog wat. Omdat de politiek dicht bij de burger moet staan en de burger gehoord moet worden.
Het zou ook weleens kunnen zijn dat de burger best tevreden is met het gemeentebestuur. Domweg gelukkig in de Heimat van een straatje in een dorp. Met 7 huizen, waarin 12 volwassenen, 4 kinderen, en 9 auto’s erbij. Moet ik mij betrokken voelen bij………de MER-rapportage voor de Oostpolder?
Berto Merx