Burgemeester Broekhuizen: “Hoop dat mensen die vandaag lijden ooit weer in vrede kunnen leven”

Bij de Dodenherdenking vanavond 4 mei sprak burgemeester Hans Broekhuis bij de kranslegging in Bedum bij het monument naast Alegunda Ilberi. Hieronder de tekst van de herdenkingsrede. 

Vandaag staan we stil.

We staan stil bij wat oorlog doet met mensen en gezinnen. Bij verdriet en verlies. Maar ook bij de moed van mensen die proberen door te gaan, ondanks alles.

Op 4 en 5 mei denken we aan de littekens die de Tweede Wereldoorlog heeft achtergelaten. Bij mensen die de oorlog zelf hebben meegemaakt. Maar ook bij hun kinderen en kleinkinderen. Door hun verhalen te horen, begrijpen we beter wat oorlog met mensen doet. Zo leren we ook hoe belangrijk vrijheid is.

Herdenken gaat niet alleen over het verleden. Het gaat ook over het nu. Over gewone mensen die hun huis en hun veiligheid verliezen. Over ouders die hun kinderen proberen te beschermen. Over kinderen die bang zijn en bijna niet meer buiten spelen.

Als we naar de wereld van vandaag kijken, zien we dat de vragen van vroeger nog steeds bestaan.

Hoe ontstaat haat tussen mensen?
Waarom worden sommige groepen buitengesloten?
En hoe kan een land met gelijke rechten voor iedereen helpen om dit te voorkomen?

Denk aan Oekraïne. Al jaren worden families uit elkaar gehaald. Steden liggen in puin. Maar achter elk bericht en elk cijfer zit een mens. Een moeder die haar kind vasthoudt. Een vader die zijn gezin probeert te beschermen. Een kind dat schrikt van het geluid van sirenes en bijna niet meer buiten speelt.

Ook in Iran zien we hoe gewone mensen in geweld terecht kunnen komen. Mensen gingen de straat op voor vrijheid en veiligheid. Ze wilden een beter leven voor zichzelf en hun kinderen. Maar hun land veranderde plotseling in een plek met geweld en dreiging. En zo zijn er meer voorbeelden te noemen; Gaza, Libanon, Sudan.

Soms ontstaat oorlog door haat. Maar soms ook door problemen tussen landen. Door een tekort aan water, voedsel of land. Of door beslissingen die ver weg worden genomen. Het laat zien dat vrede niet vanzelfsprekend is.

Ook nieuwe vormen van strijd spelen een rol. Denk aan digitale aanvallen, nepnieuws of desinformatie. Zulke dingen kunnen landen en mensen uit elkaar drijven en zorgen voor angst en wantrouwen.

Daarom is herdenken meer dan terugkijken naar het verleden. Het helpt ons ook beter te zien wat er vandaag in de wereld gebeurt.

Vrijheid vraagt om zorg. Van ons allemaal. Soms met grote daden. Maar vaak met kleine dingen: naar elkaar luisteren, elkaar helpen, of iemand een veilige plek geven.

Vandaag denken we aan de slachtoffers van vroeger én van nu. Aan mensen die hun leven verloren. Aan mensen die alles moesten achterlaten. Aan mensen die moesten vluchten. En aan mensen die elke dag opnieuw proberen hun leven op te bouwen.

En we denken ook aan onszelf.
Wat kunnen wij doen om vrede te bewaren?

Straks zijn we twee minuten stil.

Twee minuten waarin we denken aan iedereen die door oorlog is getroffen.
Aan toen.
En aan nu.

Twee minuten voor vrijheid.
Voor menselijkheid.

En voor de hoop dat mensen die vandaag lijden ooit weer in vrede kunnen leven.