North Water ontdekt unieke ijzertijd‑maalstenen nabij Amsweer

GRONINGEN – Tijdens de aanleg van een nieuwe industriewaterleiding ten noorden van de Holeweg, nabij Amsweer, een gehucht tussen Opwierde en Farmsum zijn op het tracé twee complete sets maalstenen uit de ijzertijd gevonden (ca. 500 v.Chr. tot 50 n.Chr.). De ontdekking werd gedaan tijdens archeologisch onderzoek in het project Duurzame Watervoorziening Delfzijl (DWD), een uitbreiding van de waterinfrastructuur door North Water, een joint venture van Evides Industriewater en Waterbedrijf Groningen. Het gaat om een uitzonderlijke vondst: complete maalstenen uit deze periode zijn nog nooit eerder in Noord‑Nederland aangetroffen.

De vondst werd gedaan in een gebied met een hoge archeologische verwachting. Hier is voorafgaand aan de werkzaamheden bewust ruimte gemaakt voor archeologisch onderzoek. Daarmee onderstreept North Water het belang van zorgvuldig omgaan met historisch en cultureel erfgoed.

“Wij voelen ons verantwoordelijk voor meer dan alleen de levering van industriewater en de verwerking van industrieel afvalwater,” zegt Perry van der Marel, managing director van North Water. “Werken we in een landschap met een rijke geschiedenis, dan nemen we die maatschappelijke verantwoordelijkheid serieus. Dat betekent: ruimte geven aan onderzoek, samenwerken met experts en het verleden zichtbaar maken wanneer zich iets bijzonders aandient.”

Museumwaardige vondst
De vondst bestaat uit twee volledige sets maalstenen, die op slechts tien centimeter afstand van elkaar zijn aangetroffen. Volgens archeologen van Antea Group, die het onderzoek uitvoerden, is dit zeer uitzonderlijk.

“We hadden al fragmenten gevonden, maar complete maalstenen zijn uiterst schaars,” aldus een archeoloog van Antea Group.
“Toen bleek dat het om intacte sets ging, wisten we meteen dat dit bijzonder was. Dat er vervolgens zelfs een tweede set vlak naast lag, maakt deze vondst uniek voor Noord‑Nederland.”

Het leven in de ijzertijd
De maalstenen dateren van ongeveer tweeduizend jaar geleden. Ze zijn gemaakt van vesiculaire basalt, een steensoort die onder andere voorkomt in het Eifelgebied. Dit wijst op handel en uitwisseling over grotere afstanden, zelfs in de ijzertijd.